นวัตกรรมไทย "แบคเทอริโอเฟจ" จุลินทรีย์พิฆาตเชื้อโรค ปฏิวัติวงการเลี้ยงกุ้งไทย

นักวิจัยไทยจากมหาวิทยาลัยมหิดลและจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คิดค้นนวัตกรรม "แบคเทอริโอเฟจ" หรือจุลินทรีย์พิฆาตเชื้อโรค เพื่อทดแทนการใช้ยาปฏิชีวนะในการเลี้ยงกุ้ง สร้างผลตอบแทนเชิงเศรษฐกิจได้มากกว่า 2.8 ล้านบาทต่อพื้นที่ 200 ไร่

รองศาสตราจารย์ ดร.ภูชิต โนนจุ้ย อาจารย์ประจำศูนย์วิจัยชีววัตถุการแพทย์ชั้นสูงเพื่อการรักษา สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับ รองศาสตราจารย์ ดร.วรพนธ์ ชัยกีรติศักดิ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีวเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คว้ารางวัลผลงานประดิษฐ์คิดค้น ประจำปี 2569 สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา จากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) จากผลงานชิ้นสำคัญนี้

วิธีการใช้งานง่าย ต้นทุนต่ำ

หัวใจของนวัตกรรมนี้คือการใช้แบคเทอริโอเฟจเพียง 1 มิลลิลิตร ผสมในอาหารกุ้ง 10 กิโลกรัม วันเว้นวัน โดยครอบคลุมกุ้งทุกช่วงอายุ ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้ทั้งกับ "กุ้งแชบ๊วย" "กุ้งขาว" และ "กุ้งกุลาดำ" ที่เป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจสำคัญของไทย โดยได้รับการสนับสนุนจากภาคเอกชนญี่ปุ่นที่เล็งเห็นศักยภาพของกุ้งไทยในฐานะวัตถุดิบระดับพรีเมียมในตลาดโลก

ก้าวสู่ระดับนโยบายและขยายผลสู่สัตว์ชนิดอื่น

ผลการวิจัยได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการนานาชาติหลายฉบับ และขณะนี้กำลังผลักดันสู่ระดับนโยบายครั้งแรกของประเทศ ภายใต้ความร่วมมือกับกรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นอกจากนี้ นักวิจัยยังพบว่าเทคโนโลยีดังกล่าวมีศักยภาพในการขยายผลไปยังสัตว์ชนิดอื่น ทั้งปลากะพงขาว ไก่ และหมู รวมถึงการยับยั้งการติดเชื้อดื้อยาในมนุษย์ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่พักรักษาตัวในโรงพยาบาลระยะยาว

นวัตกรรมนี้ถือเป็นการยกระดับสู่แนวคิด "One Health" ตามแนวทางขององค์การอนามัยโลก ที่มุ่งดูแลสุขภาพคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกันอย่างแท้จริง

ขอบคุณ : สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล มหาวิทยาลัยมหิดล