ส่งออกกุ้งโลกยังโต…แต่ไทยกำลัง “หลุดวงโคจร” ตลาดโลก?

ตัวเลขส่งออกกุ้งโลกไตรมาสแรก (ม.ค.–มี.ค.) ปี 2026 จาก Global Trade Tracker สะท้อนภาพที่ชัดมากว่า “ตลาดกุ้งโลกกำลังฟื้นตัว” แต่ในขณะเดียวกัน ไทยกลับสวนทางกับประเทศคู่แข่งหลายประเทศอย่างน่ากังวล

จากปริมาณส่งออกกุ้งรวมของโลก ปี 2026 อยู่ที่ 581896 ตัน เพิ่มขึ้นจากปี 2025 ที่ 573986 ตัน หรือโตอีก 1.38% แม้เศรษฐกิจโลกยังชะลอ แต่การบริโภคกุ้งยังคงเดินหน้า โดยเฉพาะตลาดสหรัฐฯ จีน และยุโรป

แต่สิ่งที่น่าคิดคือ…

”เอกวาดอร์ยัง “ไร้เทียมทาน” เอกวาดอร์ยังครองแชมป์ส่งออกกุ้งโลกแบบทิ้งห่างทุกประเทศ โดยไตรมาสแรกปี 2026 ส่งออกได้ถึง 244625 ตัน โตอีก 14.46% เมื่อเทียบกับปี 2022 ที่อยู่ 156959 ตัน หมายความว่าเพียง 4 ปี เอกวาดอร์เพิ่มปริมาณส่งออกเกือบ 90000 ตัน

จุดแข็งสำคัญคือ

ต้นทุนต่ำ

ฟาร์มขนาดใหญ่

ระบบอัตโนมัติสูง

การผลิตกุ้งไซซ์ใหญ่ตอบโจทย์ตลาดอเมริกา

การเชื่อมโยงโรงงาน–ฟาร์ม–โลจิสติกส์แบบครบวงจร

วันนี้เอกวาดอร์ไม่ได้แข่งกับไทยแค่ “ปริมาณ” แต่กำลังแย่งตลาดด้วย “ประสิทธิภาพ”

อินเดียเริ่มกลับมา

อินเดียส่งออกได้ 102659 ตัน เพิ่มขึ้น 4.33% แม้โตไม่แรง แต่ถือว่ากลับมายืนเหนือ 100000 ตันอีกครั้ง หลังเผชิญปัญหาราคาและโรคในช่วงก่อนหน้า อินเดียยังได้เปรียบเรื่อง

-ค่าแรงต่ำ

-กำลังผลิตมหาศาล

-โรงงานแปรรูปจำนวนมาก

-ความแข็งแรงในตลาดสหรัฐฯ

เวียดนามเริ่มฟื้นตัวชัด

เวียดนามโตถึง 10.91% ขึ้นมาที่ 41354 ตัน แม้ปริมาณยังไม่มากเท่าอดีต แต่สะท้อนว่าเวียดนามเริ่มกลับมาจับจังหวะตลาดได้อีกครั้ง โดยเฉพาะสินค้ากุ้งแปรรูปและ Value-added ที่มีมาร์จิ้นสูง นี่คือสิ่งที่ไทยเคยเก่งที่สุด… แต่วันนี้เวียดนามกำลังเร่งเครื่อง

จีนกำลัง “เงียบแต่แรง”

จีนส่งออกเพิ่มอีก 7.96% หลายคนมองจีนเป็นผู้บริโภค แต่ตอนนี้จีนกำลังขยับเป็น “ผู้เล่นส่งออก” มากขึ้นเรื่อย ๆ โดยใช้จุดแข็งด้านเทคโนโลยี การแปรรูป และการควบคุมต้นทุน หากจีนดันอุตสาหกรรมเต็มระบบในอนาคต อาจกลายเป็นคู่แข่งสำคัญของเอเชียทั้งหมด

แล้วไทยล่ะ?

ไทยติดลบต่อเนื่อง ไทยส่งออกไตรมาสแรกปี 2026 อยู่ที่เพียง 16966 ตัน ลดลงจากปี 2025 อีก -5.71% ที่น่าหนักใจคือ…ไทยเคยส่งออกช่วงเดียวกันในปี 2022 ได้ 20170 ตัน หมายความว่าใน 4 ปี ไทยหายไปกว่า 3000 ตัน ขณะที่คู่แข่งส่วนใหญ่ “โตขึ้น”

วิเคราะห์: ทำไมไทยยังเหนื่อย?

1. ต้นทุนการผลิตสูง

ทั้งค่าไฟ ค่าแรง อาหารกุ้ง และต้นทุนจัดการฟาร์ม ยังสูงกว่าหลายประเทศคู่แข่ง

2. ไทยยังติดกับดัก “กุ้งดิบ”

ตลาดโลกวันนี้เริ่มต้องการ

Ready to eat

Cooked shrimp

Value-added

Convenience food

แต่ไทยยังพึ่งพาการขายกุ้งวัตถุดิบจำนวนมาก

ขณะที่กำไรจริงของโลกตอนนี้อยู่ “ปลายน้ำ”

3. กำลังการผลิตไทยยังไม่ฟื้นเต็ม

ปัญหาโรค

EHP

ขี้ขาว

Vibrio

ต้นทุนลูกกุ้ง ยังเป็นแรงกดดันสำคัญ และหลายฟาร์มลดรอบการเลี้ยง บางพื้นที่ชะลอการปล่อย

4. คู่แข่งพัฒนาเร็วกว่า

เอกวาดอร์กำลังใช้ AI IoT ระบบให้อาหารอัตโนมัติ Data Farmขณะที่หลายฟาร์มไทยยังใช้ระบบเดิม

จุดที่ต้องคิดต่อ

ตัวเลขนี้กำลังบอกว่า… “ตลาดโลกไม่ได้หด แต่ไทยกำลังเสียส่วนแบ่ง” นี่คือประเด็นสำคัญที่สุด เพราะถ้าตลาดโลกแย่ ทุกประเทศควรลดลงพร้อมกัน แต่ความจริงคือหลายประเทศกำลังโต นั่นหมายความว่า “โอกาสยังมี” แต่คนที่คว้าโอกาสได้ อาจไม่ใช่ไทยเหมือนในอดีตอีกต่อไปค่ะ

มาดูทางรอดของไทย อาจไม่ใช่แข่งปริมาณ ไทยอาจต้องเปลี่ยนเกมจาก “ขายกุ้งดิบแข่งราคา” ไปสู่ กุ้งพรีเมียม กุ้งปลอดยาปฏิชีวนะ สินค้าแปรรูป อาหารพร้อมทาน Traceability Sustainability เพราะถ้าจะสู้ปริมาณกับเอกวาดอร์หรืออินเดียตรง ๆ วันนี้ยอมรับว่าเหนื่อยมาก

แต่ถ้าไทยเล่นเกม “คุณภาพ มูลค่าเพิ่ม” เรายังมีโอกาสกลับมาได้ และนี่อาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของอุตสาหกรรมกุ้งไทยในอีก 3–5 ปีข้างหน้า…