ญี่ปุ่นนำเข้ากุ้งไทยลด 25% สวนทางเวียดนามครองตลาด! เปิดโจทย์ใหญ่การแข่งขันกุ้งไทยในตลาดพรีเมียม

ข่าววิเคราะห์เศรษฐกิจอุตสาหกรรมกุ้ง | น้องกุ้งไทย | 28 ตุลาคม 2569

ตลาดกุ้งญี่ปุ่นส่งสัญญาณเตือนผู้ส่งออกไทย หลังข้อมูลการค้าระหว่างประเทศช่วง 8 เดือนแรกของปี 2569 พบว่า ญี่ปุ่นนำเข้ากุ้งจากไทยลดลงถึง 25% ในเชิงมูลค่า ขณะที่การนำเข้ากุ้งจากทั่วโลกลดลงเพียง 3% สะท้อนว่าปัญหาของกุ้งไทยอาจไม่ได้เกิดจากภาวะตลาดชะลอตัวเพียงอย่างเดียว แต่กำลังเผชิญแรงกดดันด้านความสามารถในการแข่งขันกับประเทศคู่แข่ง โดยเฉพาะเวียดนามที่ยังรักษาตำแหน่งผู้ส่งออกกุ้งรายใหญ่ที่สุดเข้าสู่ตลาดญี่ปุ่นได้อย่างเหนียวแน่น

ข้อมูลดังกล่าวมาจากสมาคมผู้ผลิตและส่งออกอาหารทะเลเวียดนาม (VASEP) ซึ่งเผยแพร่บทวิเคราะห์เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม 2569 โดยอ้างอิงสถิติจาก International Trade Centre (ITC)

หากยังไม่แยกข้อมูลตามพิกัดศุลกากรและประเภทผลิตภัณฑ์ ก็อาจนำไปสู่การกำหนดนโยบายแก้ปัญหาที่ไม่ตรงจุด

ผลกระทบต่อเกษตรกรไทย ไม่ได้หยุดอยู่แค่โรงงานส่งออก

การที่ญี่ปุ่นลดการนำเข้ากุ้งจากไทยย่อมเป็นสัญญาณที่ต้องติดตามตลอดห่วงโซ่อุตสาหกรรม ตั้งแต่โรงเพาะฟัก ฟาร์มเลี้ยง ผู้รวบรวมกุ้ง ไปจนถึงโรงงานแปรรูป

หากคำสั่งซื้อจากญี่ปุ่นลดลงอย่างต่อเนื่อง อาจกระทบความต้องการวัตถุดิบของโรงงานและการวางแผนรับซื้อกุ้งในประเทศ แม้ผลกระทบต่อราคาหน้าฟาร์มจะยังต้องประเมินร่วมกับคำสั่งซื้อจากตลาดอื่นและปริมาณผลผลิตในประเทศก็ตาม

ในอีกด้านหนึ่ง ไทยยังมีความเชี่ยวชาญด้านการแปรรูปอาหารทะเลและมีประสบการณ์ในการทำตลาดญี่ปุ่นมายาวนาน จึงมีโอกาสใช้จุดแข็งเดิมกลับมาสร้างความสามารถในการแข่งขัน โดยเฉพาะการผลิตสินค้ามูลค่าเพิ่มและการพัฒนาสินค้าร่วมกับลูกค้า

บทสรุป: ญี่ปุ่นไม่ได้หยุดซื้อกุ้งไทย แต่ไทยต้องรู้ว่ากำลังแพ้ตรงไหน

ตัวเลขการนำเข้าที่ลดลง 25% ไม่ได้หมายความว่าญี่ปุ่นเลิกซื้อกุ้งไทย และยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่ากุ้งไทยด้อยคุณภาพหรือมีราคาแพงกว่าทุกประเทศ

แต่สิ่งที่ปฏิเสธไม่ได้คือ มูลค่าการนำเข้าจากไทยกำลังลดลงเร็วกว่าภาพรวมตลาดอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่เวียดนามรักษาฐานลูกค้าไว้ได้ และอินเดียยังสามารถขยายยอดขายเพิ่มขึ้น

ถึงเวลาแล้วที่ภาครัฐ สมาคมผู้ส่งออก โรงงานแปรรูป และผู้เลี้ยงกุ้งไทย จะต้องร่วมกันวิเคราะห์ข้อมูลตลาดญี่ปุ่นในระดับที่ลึกกว่าเดิม

เพราะโจทย์ของกุ้งไทยวันนี้อาจไม่ใช่เพียงคำถามว่า “เราจะผลิตกุ้งให้ได้มากขึ้นอย่างไร” แต่ต้องถามต่อว่า “เราจะผลิตกุ้งและพัฒนาสินค้าแบบใด ที่ลูกค้าญี่ปุ่นยังต้องการซื้อจากประเทศไทย”